حفاظت از منابع طبیعی با رویکردهای قانونی، فناورانه و مشارکت مردمی دنبال می‌شود
معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأکید بر ضرورت ارتقای نظام حفاظت از عرصه‌های طبیعی گفت: حفاظت از منابع طبیعی صرفاً به اقدامات فیزیکی و مقابله با تخلفات محدود نمی‌شود، بلکه حفاظت قانونی، اجرایی، زیستی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و سازماندهی مشارکت‌های مردمی را نیز در بر می‌گیرد.
به گزارش داغ (دیده‌بان امنیت غذایی) به نقل از مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، بیستمین جلسه شورای راهبری حفاظت به ریاست دکتر رضا افلاطونی؛ معاون وزیر و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و با حضور سردار رضا بنی اسدی فر؛ فرمانده یگان های انتظامی و حفاظتی فراجا و حضور وبیناری مدیران کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری استان‌ها صبح امروز در مرکز آموش منابع طبیعی دکتر جوانشیر در کرج برگزار شد.
رضا افلاطونی در این نشست، با اشاره به مسئولیت مشترک دستگاه‌های اجرایی و مردم در صیانت از منابع طبیعی اظهار داشت: حفاظت از جنگل‌ها، مراتع و سایر عرصه‌های طبیعی، مسئولیتی ملی و بین‌نسلی است و عملکرد امروز ما در این حوزه، مبنای قضاوت نسل‌های آینده درباره نحوه صیانت از سرمایه‌های طبیعی کشور خواهد بود.
وی با بیان اینکه حفاظت از منابع طبیعی باید در چارچوبی جامع و چندبعدی دنبال شود، افزود: حفاظت قانونی از طریق شناسایی و رفع نواقص و تعارض قوانین، پیگیری اصلاح مقررات و تقویت همکاری‌های حقوقی و قضایی با دستگاه‌های مرتبط امکان‌پذیر است. در کنار آن، حفاظت فیزیکی، مقابله با زمین‌خواری و تصرفات غیرقانونی، پیشگیری و مدیریت حریق و حفاظت زیستی از عرصه‌ها نیز باید به‌صورت هدفمند دنبال شود.
ضرورت رفع تعارض قوانین و برخورد قاطع با متخلفان
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه حفاظت قانونی، بر ضرورت پیگیری اصلاح قوانین متعارض و رفع خلأهای قانونی تأکید کرد و گفت: شناسایی موانع حقوقی و قانونی و ارائه راهکار برای رفع آنها باید به‌صورت مستمر در دستور کار قرار گیرد. همچنین، تقویت تعامل با مراجع قضایی و دستگاه‌های مرتبط می‌تواند به تسریع رسیدگی به پرونده‌ها و برخورد مؤثرتر با متخلفان کمک کند.
وی با قدردانی از همکاری نیروهای انتظامی، امنیتی و دستگاه‌های مسئول در شناسایی و برخورد با متخلفان منابع طبیعی، تصریح کرد: برخورد قاطع و قانونی با عوامل تخریب، قطع غیرمجاز درختان، تصرف اراضی ملی و ایجاد حریق، علاوه بر صیانت از عرصه‌ها، نقش بازدارنده مهمی در کاهش تخلفات دارد.
تجهیز یگان حفاظت و حرکت به سمت فناوری‌های نوین
افلاطونی با اشاره به ضرورت تقویت توان عملیاتی یگان حفاظت سازمان اظهار داشت: حفاظت از حدود ۱۳۵ میلیون هکتار از عرصه‌های منابع طبیعی کشور با اتکا به روش‌های سنتی و امکانات محدود امکان‌پذیر نیست و باید از ظرفیت فناوری‌های نوین، پایش هوشمند، تصاویر ماهواره‌ای و سامانه‌های نظارتی برای افزایش دقت و سرعت شناسایی تخلفات و حریق استفاده کرد.
وی، تجهیز نیروهای حفاظتی و توسعه زیرساخت‌های عملیاتی را از اولویت‌های سازمان برشمرد و افزود: در همین راستا، مرحله دوم توزیع تجهیزات مورد نیاز عملیات مدیریت حریق و حفاظت از عرصه‌های طبیعی در حال اجراست که شامل موتورسیکلت‌های حفاظتی، لباس و پوتین عملیاتی، کوله‌های انفرادی و تجهیزات اطفای حریق است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی همچنین از پیگیری راه‌اندازی یگان پهپادی سازمان خبر داد و گفت: استفاده از ظرفیت پهپادها و سایر فناوری‌های نوین می‌تواند در پایش عرصه‌های گسترده منابع طبیعی، شناسایی کانون‌های تخلف و حریق و ارتقای آمادگی نیروهای حفاظتی مؤثر باشد.
برنامه‌ریزی برای حفاظت هدفمند در سطح حوزه‌های آبخیز
افلاطونی با تأکید بر ضرورت پیوند میان برنامه‌های حفاظتی و مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز خاطرنشان کرد: اقدامات حفاظتی باید بر پایه شناخت دقیق عرصه‌ها، ارزیابی خطر و تعیین اولویت‌ها برنامه‌ریزی شود. مشخص‌کردن مناطق پرخطر از نظر وقوع و گسترش حریق، جانمایی پایگاه‌ها و پاسگاه‌های حفاظتی و تعیین عرصه‌های نیازمند اقدامات بیولوژیک و آبخیزداری، از جمله ضرورت‌های این رویکرد است.
وی افزود: برنامه‌ریزی برای حفاظت باید به‌گونه‌ای باشد که مشخص شود در هر منطقه چه اقدامی، با چه اولویتی و با استفاده از چه امکاناتی باید انجام شود. چنین رویکردی زمینه تخصیص بهینه منابع و افزایش اثربخشی اقدامات حفاظتی را فراهم می‌کند.
مشارکت مردم، محور اصلی حفاظت پایدار از منابع طبیعی
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه حفاظت پایدار بدون همراهی مردم امکان‌پذیر نیست، گفت: رویکرد سازمان در این زمینه، حرکت با مردم و برای مردم است. بهره‌گیری از ظرفیت جوامع محلی، تشکل‌ها، بخش خصوصی و همیاران طبیعت باید به یکی از پایه‌های اصلی برنامه‌های حفاظتی تبدیل شود.
وی با اشاره به ضرورت توسعه مشارکت مردم در طرح‌های جنگلداری، جنگلداری اجتماعی، مدیریت پایدار جنگل‌ها، مرتع‌داری و بیابان‌زدایی افزود: اجرای برنامه‌های حفاظتی و احیایی با مشارکت بهره‌برداران و جوامع محلی، ضمن تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی، به پایداری اقدامات و حفاظت بهتر از سرمایه‌های طبیعی کشور کمک می‌کند.
افلاطونی همچنین بر لزوم ساماندهی و آموزش همیاران طبیعت تأکید کرد و اظهار داشت: ظرفیت مردمی موجود باید متناسب با نیازهای مناطق سازماندهی شود تا افراد آموزش‌دیده بتوانند در زمینه‌هایی مانند اطلاع‌رسانی تخلفات، پیشگیری از حریق و همکاری در حفاظت از عرصه‌ها نقش مؤثرتری ایفا کنند.
وی نقش رسانه‌ها را در تقویت فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی مهم دانست و افزود: باید حس مسئولیت‌پذیری عمومی نسبت به جنگل‌ها، مراتع و سایر عرصه‌های طبیعی تقویت شود؛ به‌گونه‌ای که مردم، حفاظت از طبیعت را بخشی از مسئولیت اجتماعی خود بدانند.
افزایش اعتبارات و کاهش سطح حریق در عرصه‌های منابع طبیعی
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با قدردانی از حمایت‌های سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تأمین اعتبارات مورد نیاز، از افزایش قابل توجه اعتبارات مرتبط با حفاظت و مدیریت منابع طبیعی خبر داد و بر ضرورت پیگیری تأمین و تخصیص منابع مالی مورد نیاز برای اجرای برنامه‌ها تأکید کرد.
وی در پایان، با قدردانی از تلاش همکاران ستادی و استانی، نیروهای یگان حفاظت و دستگاه‌های همکار، کاهش حدود ۸۰ درصدی سطح حریق در عرصه‌های منابع طبیعی نسبت به سال گذشته را حاصل مجموعه اقدامات پیشگیرانه، عملیاتی و همکاری‌های بین‌بخشی دانست و گفت: تداوم این روند مستلزم تقویت تجهیزات، ارتقای آمادگی نیروها، استفاده از فناوری‌های نوین و توسعه مشارکت مردم در حفاظت از منابع طبیعی است.
گفتنی است؛ پس از این نشست، آئین توزیع تجهیزات انفرادی و گروهی حفاظت از عرصه های منابع طبیعی برگزار شد.
