آغاز فصل جدید اصلاحات در صندوق بیمه کشاورزی
قائممقام صندوق بیمه کشاورزی از آغاز مرحله جدید اصلاحات ساختاری، افزایش بیسابقه اعتبارات، رشد سرمایه و توسعه ابزارهای نوین بیمهای برای حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی خبر داد.
به گزارش داغ (دیدهبان امنیت غذایی) به نقل از روابط عمومی صندوق بیمه کشاورزی، بهزاد باباخانی امروز شنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ در آیین گرامیداشت چهلودومین سالگرد تأسیس صندوق بیمه کشاورزی که در محل جلسات صندوق برگزار شد، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، فرماندهان و رهبر شهید، گفت: صندوق بیمه کشاورزی، نهادی است که در پاسخ به یک نیاز اساسی در اقتصاد و بخش کشاورزی کشور شکل گرفت.
وی افزود: اگرچه موضوع بیمه در بخش کشاورزی سالها پیش در قوانین کشور پیشبینی شده بود، اما به دلیل ریسکهای گسترده و ویژگیهای خاص این بخش، تا پیش از تأسیس صندوق، متولی مشخصی برای تضمین امنیت سرمایهگذاری کشاورزی وجود نداشت. با تصویب قانون در سال ۱۳۶۲ و اساسنامه صندوق در سال ۱۳۶۳، این نهاد فعالیت خود را آغاز کرد و طی بیش از چهار دهه به یکی از مهمترین ابزارهای حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی تبدیل شد.
قائممقام صندوق بیمه کشاورزی با اشاره به عملکرد صندوق در سالهای گذشته گفت: ضریب نفوذ نزدیک به ۱۰۰ درصدی بیمه در صنعت طیور و همچنین پوشش تقریباً کامل بیمهای گندم به عنوان محصولی راهبردی، از مهمترین دستاوردهای صندوق به شمار میرود. این موفقیتها نشان میدهد هر جا همکاری بین دستگاهی، اجرای صحیح قوانین و فرهنگسازی مناسب وجود داشته، توسعه بیمه کشاورزی نیز با موفقیت بیشتری همراه بوده است.
وی یکی از مهمترین چالشهای این حوزه را افزایش مستمر ریسک در بخش کشاورزی عنوان کرد و افزود: طی دو دهه اخیر کشور با مشکلات متعدد اقلیمی و کاهش بارندگی مواجه بوده است؛ به گونهای که حتی تأمین آب شرب در برخی مناطق نیز با دشواریهایی همراه شده است. ایران در میان ۱۰ کشور پرریسک جهان در حوزه کشاورزی قرار دارد و از مجموع ۴۰ مخاطره شناختهشده جهانی، ۳۱ مخاطره در کشور ما وجود دارد.
این مسئول خاطرنشان کرد: سال گذشته کشور با خشکسالی شدید مواجه بود و امسال نیز مخاطراتی همچون سرمازدگی، تگرگ و طوفان تهدیدی جدی برای تولیدکنندگان محسوب میشوند. این شرایط موجب افزایش مداوم سطح ریسک در بخش کشاورزی و در نتیجه افزایش تعهدات بیمهای شده است.
باباخانی دومین چالش مهم صندوق را ناترازی میان منابع مالی و رشد هزینهها و ریسکهای بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: قیمت تضمینی گندم از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ حدود ۳۶ برابر افزایش یافته و از یکهزار و ۳۵۷ تومان به ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است، در حالی که اعتبارات صندوق از ۱.۴ همت به ۱۲ همت افزایش یافته که تنها ۸.۵ برابر رشد را نشان میدهد.
وی ادامه داد: این فاصله موجب کاهش قدرت حمایتی صندوق شده است. برآوردها نشان میدهد خسارت واردشده به بخش کشاورزی در سال گذشته حدود ۴۴۰ همت بوده، در حالی که کل اعتبار پیشبینی شده برای صندوق در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ حدود ۶ همت بود که از این میزان تنها ۳.۵ همت تخصیص یافت. همچنین میانگین تخصیص اعتبارات صندوق طی ۱۰ سال گذشته حدود ۴۸ درصد بوده است.
قائممقام صندوق بیمه کشاورزی با اشاره به تلاشهای انجامشده برای جبران این محدودیتها گفت: با وجود کمبود منابع، میزان پرداخت غرامت از ۶.۵ همت در سال گذشته به ۱۶ همت در سال جاری افزایش یافته که نشاندهنده رشد ۱۵۰ درصدی پرداختهاست.
وی با اشاره به تجارب جهانی در حوزه بیمه کشاورزی افزود: دولت چین در بودجه سال ۲۰۲۵ حدود ۷.۵ میلیارد دلار برای یارانه بیمه کشاورزی اختصاص داده و دولت ترکیه نیز بیش از ۸۰۰ میلیون دلار در این حوزه هزینه میکند. این ارقام نشاندهنده اهمیت راهبردی بیمه کشاورزی در مدیریت ریسک و حفظ امنیت غذایی کشورهاست.
باباخانی تأکید کرد: افزایش ریسک و کمبود منابع مالی، پیامدهایی همچون تأخیر در پرداختها، کاهش سطح تعهدات بیمهای و فشار بر ساختار مالی صندوق را به همراه داشته است. در بخشهایی مانند دام و طیور که ریسک کمتری دارند، سطح پوششها مطلوب است، اما در حوزههای پرریسک نظیر زراعت و باغبانی، محدودیت منابع موجب کاهش سطح تعهدات شده است.
وی با اشاره به اقدامات اصلاحی انجامشده در سالهای اخیر گفت: با حمایت وزارت جهاد کشاورزی، وزیر جهاد کشاورزی، معاونان وزارتخانه، دولت و مجلس، روند اصلاح ساختار مالی صندوق آغاز شده است. مهمترین اقدام در این زمینه افزایش اعتبارات صندوق بوده است؛ به طوری که اعتبارات صندوق که در سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ در سطح ۶ همت ثابت مانده بود، در سال ۱۴۰۴ به ۱۲ همت رسید و در سال ۱۴۰۵ نیز به ۳۰ همت افزایش یافت که بالاترین سطح اعتبارات در تاریخ صندوق محسوب میشود.
قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی همچنین از افزایش ۴۰۰۰ درصدی سرمایه صندوق خبر داد و گفت: تا پایان سال ۱۴۰۳ زیان انباشته صندوق به ۲۵۶ برابر سرمایه آن رسیده بود، اما با اجرای برنامه افزایش سرمایه و اصلاح ساختارهای مالی، انتظار میرود صندوق در سال جاری از وضعیت زیاندهی خارج شود.
وی افزود: پورتفوی صندوق نیز در سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۰۲ درصدی از ۱۲.۱ همت به ۲۴.۵ همت افزایش یافت و پیشبینی میشود این رقم در سال جاری از ۵۰ همت فراتر رود. افزایش پورتفوی به معنای افزایش توان صندوق برای پرداخت غرامت و ارائه خدمات حمایتی به کشاورزان است.
باباخانی یکی دیگر از دستاوردهای مهم سال گذشته را افزایش میزان تخصیص اعتبارات دانست و گفت: با وجود شرایط خاص کشور و وقوع دو جنگ، موفق شدیم به تخصیص ۹۰ درصدی اعتبارات دست یابیم که اتفاقی کمسابقه و ارزشمند به شمار میرود.
وی در ادامه به توسعه ابزارهای نوین بیمهای اشاره کرد و افزود: برای متنوعسازی منابع درآمدی و توسعه خدمات، ادارهکل بازاریابی و عوامل تولید ایجاد شده است. در نتیجه این اقدام، بیمهنامههای جدیدی برای ماشینآلات کشاورزی، حملونقل محصولات، مسئولیت مدنی و سایر حوزههای مرتبط طراحی و آماده بهرهبرداری شده است.
قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی همچنین از پیشرفتهای فنی در ارزیابی خسارتها خبر داد و گفت: پوشش پلیگون اراضی گندم از ۱۰ درصد به ۸۰ درصد افزایش یافته که تحول مهمی در دقت ارزیابی خسارتها و بهبود خدمات بیمهای محسوب میشود.
وی با تشریح برنامههای آینده صندوق اظهار کرد: هدف ما این است که صندوق بیمه کشاورزی صرفاً یک پرداختکننده غرامت نباشد، بلکه به یک مرکز تخصصی مدیریت ریسک در بخش کشاورزی تبدیل شود. توسعه خدمات بیمهای جدید، گسترش پوشش بیمه ماشینآلات و حملونقل، استفاده از ظرفیت بازار سرمایه و انتشار اوراق بیمهای، افزایش سطح تعهدات محصولات راهبردی، ترویج فرهنگ بیمه و توسعه پوششهای بیمهای از جمله برنامههای پیشبینی شده در این مسیر است.
باباخانی در پایان تأکید کرد: صندوق بیمه کشاورزی در تمامی شرایط سخت، از بحرانهای اقلیمی تا شرایط جنگی، در کنار کشاورزان ایستاده است و امروز نیز با اجرای اصلاحات ساختاری، افزایش سرمایه، رشد اعتبارات و توسعه ابزارهای نوین مالی تلاش میکند چتر حمایتی خود را بر سر تمامی تولیدکنندگان بخش کشاورزی گسترش دهد تا امنیت غذایی کشور با پشتوانهای مطمئنتر تضمین شود.
