ضرورت دسترسی آحاد شهروندان به مواد غذایی در شرایط دشوار جنگی
در شرایط جنگی، تأمین پایدار و عادلانه اقلام مصرفی، بهویژه مواد غذایی فسادپذیر مانند میوه و ترهبار، به یکی از حساسترین ارکان امنیت ملی تبدیل میشود. در چنین وضعیتی، میادین میوه و ترهبار نه تنها نقش یک مرکز توزیع عادی، بلکه حلقهای کلیدی در زنجیره تابآوری شهری ایفا میکنند.
اهمیت وضعیت اقلام مصرفی در این میادین در زمان جنگ، فراتر از مسئله قیمت یا کیفیت معمول است. نخست، میوه و سبزیجات به دلیل ماهیت فسادپذیر، نیازمند زنجیره تأمین سریع و بدون وقفه هستند. در جنگ، ریسک اختلال در حملونقل، ذخیرهسازی و توزیع افزایش مییابد. از این رو موجودی و تنوع این اقلام به شاخصی برای سنجش سلامت لجستیک شهری و توانایی مدیریت بحران تبدیل میشود. دوم، در شرایط استرس روانی ناشی از جنگ، دسترسی به مواد غذایی تازه و مغذی تأثیری مستقیم بر روحیه عمومی و سلامت جسمی شهروندان دارد. کمبود ویتامینها و فیبر مورد نیاز بدن در بلند مدت، سیستم ایمنی را تضعیف کرده و هزینههای درمانی را افزایش میدهد. سوم، نوسانات شدید قیمت و ظهور بازار سیاه در پی اختلالات جنگی، میادین دولتی را به تنها مرجع مطمئن برای اقشار آسیبپذیر تبدیل میکند.
نقش سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران در این میان، از یک نهاد نظارتی و توزیعکننده صرف، به یک ستاد مدیریت راهبردی اقلام اساسی تغییر ماهیت میدهد.
علاوه بر ابعاد لجستیکی و اجتماعی، نباید از نقش نظارتی و تنظیمگری سازمان میادین در زمان جنگ غافل شد. در شرایطی که نظام توزیع عادی مختل میشود، احتمال شکلگیری حلقههای واسط غیرمجاز، احتکار پنهان و اتحادیههای سیاه فروش به شدت افزایش مییابد. این سازمان با پایش لحظهای جریان کالا از مبدا تا مقصد، قادر است گلوگاههای فساد و انحراف را شناسایی و به موقع اعلام کند.
شایان ذکر است که سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران از ابتدای جنگ تحمیلی اخیر تاکنون وضعیت اقلام مصرفی را تحت کنترل داشته و اقلام به وفور در سطح میادین موجود بوده است.
در نهایت، کارنامه عملکرد این سازمان در زمان جنگ با معیارهایی متفاوت از دوران صلح سنجیده میشود، نه با سودآوری و تنوع محصول بلکه با معیارهایی چون حداقل میزان ضایعات با وجود بمباران مسیرها و حداکثر پوشش دهکهای کمدرآمد و کوتاهترین زمان بازگشت زنجیره تأمین به وضعیت پایدار پس از هر حمله اندازهگیری میشود. بنابراین سرمایهگذاری پیش از جنگ بر روی زیرساختهای سردخانه سیار، سیستمهای مدیریت دارایی در فضای ابری و آموزش تیمهای واکنش سریع توزیع، نه یک هزینه، بلکه ضرورتی راهبردی برای سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران محسوب میشود.
