همافزایی برای ارتقای بهرهوری آب، اجرای الگوی کشت و توسعه مزارع هوشمند
در نخستین نشست مشترک معاونتهای زراعت و آب و خاک، معاونان وزیر جهاد کشاورزی بر لزوم همافزایی، برنامهریزی علمی و ارتقای بهرهوری در بخش کشاورزی تأکید کردند و آب را «موضوع محوری» سیاستگذاریهای وزارتخانه دانستند.
به گزارش داغ (دیدهبان امنیت غذایی) به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی، اولین نشست مشترک معاونتهای زراعت و آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با هدف هم افزایی در جهت تحقق کشاورزی بهرهور و پایدار، روز یکشنبه، ۱۳ اردیبهشت ماه با حضور معاونین وزیر و مدیران کل این دو معاونت برگزار شد.
آب؛ موضوع محوری بخش کشاورزی
مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، در این نشست بر ضرورت هماهنگی میان معاونتهای تخصصی برای ارتقای بهرهوری آب، اجرای دقیق الگوی کشت و توسعه مزارع هوشمند تأکید کرد.
او با اشاره به این که مسئله آب موضوع محوری در برنامههای وزارتخانه است، گفت تمام مأموریتها و برنامههای بخش زراعت بر اصلاح الگوی کشت و افزایش بهرهوری متمرکز شده است؛ چه در استفاده از منابع آب و خاک و چه در افزایش بازده اقتصادی تولید.
آنجفی افزود: چالشهای متعددی پیشروی بخش کشاورزی قرار دارد و برخی اهداف برنامهای با ظرفیت منابع آب و خاک همخوانی ندارد. تنها راه ایجاد تعادل، افزایش بهرهوری است.
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به شرایط سخت سال گذشته از جمله خشکسالی کمسابقه، ناترازی انرژی و فشارهای اجتماعی، گفت: با وجود همه این مشکلات، طبق آمار رسمی بانک مرکزی، تولیدات بخش کشاورزی کشور به ۱۳۹ میلیون تن رسید که دستاوردی بزرگ و قابل افتخار است.
او تأکید کرد که وزارت جهاد کشاورزی باید در بیان این دستاوردها فعالتر عمل کند و تنها در موضع پاسخگویی باقی نماند.
آنجفی به نتایج پژوهشهای جدید موسسات تحقیقاتی اشاره کرد و گفت: این مطالعات نشان میدهد بسیاری از محصولات زراعی کشور در گروه کمآببرها قرار گرفتهاند و حتی هندوانه در صدر این فهرست قرار دارد، در حالی که برخی محصولات باغی در گروه آببرها طبقهبندی شدهاند.
او افزود: این یافتهها نشان میدهد که برای تدوین نسخه صحیح بهرهوری، نیازمند همکاری تخصصی همکاران حوزه آب و خاک هستیم.
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به برنامه مشترک برای توسعه مزارع هوشمند گفت: شناخت گیاه، تعیین الگوی کشت و انتخاب نوع محصول بر عهده معاونت زراعت است، اما ورود تکنولوژی، نوسازی و توسعه آبیاریهای نوین در حوزه معاونت آب و خاک قرار دارد؛ این همافزایی میتواند مسیر اجرای الگوی کشت را تسهیل کند و نتایج ملموستری برای کشور به همراه داشته باشد.
او به تکالیف وزارتخانه در حوزه دریاچه ارومیه اشاره کرد و توضیح داد که پراکندگی وظایف میان چند معاونت، روند پاسخگویی و پیگیری را دشوار کرده بود.
آنجفی گفت: تلاش میکنیم دبیرخانهای فعال ایجاد کنیم تا مکاتبات و اقدامات مرتبط با دریاچه ارومیه بهصورت هماهنگ و بهروز دنبال شود. در این موضوع، وزارتخانه نباید مغفول بماند.
ارتقاء بهرهوری؛ تکلیف مشترک
صفدر نیازیشهرکی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، در این نشست مشترک بر ضرورت تقویت برنامهریزی، ارتقای بهرهوری و همافزایی میان بخشهای مختلف وزارتخانه تأکید کرد.
او با اشاره به درگیری روزمره مدیران با مسائل اجرایی گفت: این شرایط موجب شده حوزه برنامهریزی کمتر مورد توجه قرار گیرد، در حالی که بخش کشاورزی برای عبور از چالشهای موجود نیازمند برنامهای مدون، وظیفهمند و مبتنی بر کار کارشناسی است.
نیازیشهرکی با اشاره به جلسات شورای راهبردی آب و خاک اظهار داشت: مباحث کارشناسی و فنی این شورا میتواند مسیر روشنی برای تصمیمسازی در وزارت جهاد کشاورزی ایجاد کند و لازم است کارگروههای تخصصی با جدیت بیشتری فعال شوند.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه تکلیف مشترک همه بخشها ارتقای بهرهوری است، گفت: منابع اصلی ما آب و خاک است و این منابع با محدودیتها و چالشهای جدی روبهرو هستند. برای افزایش تولید، باید مدیریت بهزراعی، بهنژادی و اقدامات آب و خاک در کنار هم قرار گیرد.
او با اشاره به نمونههای موفق جهانی در تولید محصولات گلخانهای و فضای باز، تأکید کرد که ظرفیت ارتقای تولید در کشور وجود دارد، اما محدودیتهای خاک و شرایط اقلیمی باید در برنامهریزیها لحاظ شود.
نیازیشهرکی به پروژههای بزرگ آب و خاک در کشور اشاره کرد و گفت: در سالهای اخیر اقدامات مهمی در حوزه سامانههای نوین آبیاری، شبکههای آبیاری و زهکشی، مطالعات خاکشناسی و آزمایشهای حاصلخیزی انجام شده است؛ این فعالیتها باید با سامانههای اطلاعاتی و اقدامات حوزه تغذیه و حاصلخیزی معاونت زراعت همافزا شود تا نسخههای دقیق و قابل اجرا برای ارتقای بهرهوری ارائه شود.
او با اشاره به نتایج برخی مطالعات خاک و آب افزود: بر اساس بررسیهای انجامشده، بخشی از اراضی کشور برای کشت برخی محصولات از جمله گندم مناسب نیست و این یافتهها باید در سیاستگذاری الگوی کشت مورد توجه قرار گیرد.
نیازیشهرکی تأکید کرد که این نتایج علمی میتواند نیروگاه تصمیمسازی وزارت جهاد کشاورزی باشد و باید با شجاعت و دقت در برنامهریزیها لحاظ شود.
معاون وزیر جهادکشاورزی با اشاره به ضرورت اصلاح نظام بهرهبرداری گفت: بخشهایی از نظام بهرهبرداری و بیمه محصولات کشاورزی نیازمند بازنگری جدی است؛ پرداخت خسارتهای سنگین در اراضی ای که سالها تکرار خسارت دارند، نشان میدهد که باید در الگوی کشت و سیاستهای حمایتی تجدیدنظر شود.
او همچنین به پروژههای بزرگ ملی از جمله طرح احداث شبکه های فرعی آبیاری و زهکشی غرب و شمال غرب کشور، طرح ۵۵۰ هزار کناری احیای دشت های خوزستان و ایلام و پروژه های طرح تجهیز و نوسازی اراضی در استان های شمالی کشور اشاره کرد و گفت: این طرحها با سرمایهگذاریهای کلان اجرا شده و میتوانند نقش مهمی در افزایش تولید و بهرهوری داشته باشند. تکمیل زیرساختها و تقویت نظام بهرهبرداری در این مناطق ضروری است.
نیازیشهرکی با بیان اینکه آب و خاک کشور محدود است و باید با نگاه علمی مدیریت شود، خواستار توجه بیشتر به موضوعاتی مانند شوری خاک، مدیریت آببندانها و بازچرخانی آب شد و افزود: برخی از این موضوعات نیازمند ایجاد ساختارهای جدید و تقویت جایگاه سیاستگذاری در وزارت جهاد کشاورزی است.
او تأکید کرد: «برای عبور از مسائل روزمره و دستیابی به اهداف کلان، لازم است بخشی از توان مدیریتی وزارتخانه به حوزه برنامهریزی و سیاستگذاری اختصاص یابد. رسالت اصلی ما ارتقای بهرهوری است و این هدف تنها با همکاری نزدیک معاونتهای وزارت جهاد کشاورزی و اجرای برنامههای علمی و دقیق محقق میشود.»
