ارتقای سطح تولیدات زراعی کشور با اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها
تولید در دیمزارها در کشوری مانند ایران که بخش بزرگی از سرزمین آن در اقلیم خشک و نیمهخشک قرار دارد، صرفاً یک انتخاب زراعی نیست؛ بخشی اساسی از راهبرد بقا، امنیت غذایی و تابآوری سرزمینی است. دیمزارها به دلیل اتکای کامل به بارندگی بیش از هر نوع سامانه زراعی دیگری با نوسانات اقلیم و الگوهای بارش گره خوردهاند، اما همین ویژگی آنها را به یکی از طبیعیترین و سازگارترین شیوههای تولید در پهنههای وسیع کشور تبدیل میکند. آنها میتوانند در مناطقی که کشت آبی یا امکانپذیر نیست یا بهدلیل محدودیت منابع آب توجیه اقتصادی و محیطزیستی ندارد پشتوانه تولید غلات، حبوبات و دانههای روغنی باشند. این اهمیت زمانی دو چندان میشود که بدانیم فشار بر منابع آب زیرزمینی در بسیاری از مناطق کشور به نقطه بحران رسیده و هر راهکاری که بتواند نیاز به آبیاری را کاهش دهد، بخشی از بار این چالش را برمیدارد.
در اکثر مناطق دنیا و بهخصوص در کشور ما در منابع پایه آب و خاک، محدودیت وجود دارد و از آنجاییکه امکان توسعه فیزیکی آنها وجود ندارد، باید فضای جدید برای کشت در زمینهای با کارایی کمتر ایجاد شود. براساس محاسبات کارشناسان و در کشور خودمان عملکرد دیمزارها میتواند به حدی برسد که کشور به واردات گندم نیاز نداشته باشد و نیاز به این محصول استراتژیک بدینوسیله تأمین گردد.
در همین راستا در طی چند سال اخیر طرح جهش تولید در دیمزارها با هدف اصلاح زیرساختها، بررسی تنگناها و اصلاح روشهای معمول کشاورزی، ارتقاء مکانیزاسیون، انجام خاکورزی حفاظتی، تغذیه، تناوب، مدیریت مزرعه و تأمین بذر محصولات اساسی در کشور اجرا گردیده و در حال اجرا در مناطق مختلف کشور میباشد. یکی از ارکان اصلی طرح جهش تولید، رعایت تناوب زراعی بهینه و وارد کردن محصولات حبوبات، علوفه و دانههای روغنی به دیمزارها است. همچنین طرح جهش تولید در دیمزارها موجب ارتقای سطح تولیدات زراعی و افزایش سطح علمی و فنی دیمکاران خواهد شد.
باتوجه به اهمیت موضوع، وزارت جهاد کشاورزی با اعلام پیشبینی تولید ۱۳.۵ میلیون تن گندم و ۳ میلیون تن جو در سال زراعی جاری، بر اهمیت اجرای طرح پایداری تولید در دیمزارها تأکید کرد.
بدون شک اجرای مطلوب طرح جهش تولید در دیمزارها را میتوان معامله پر سود بین دولت و کشاورزان قلمداد کرد؛ چرا که اولاً دولت به اهداف خود در حوزه امنیت غذایی که همان تأمین پایدار و خودکفایی در تولید محصولات غذایی استراتژیک است، دست پیدا میکند و ثانیاً کشاورزان نیز فارغ از ایجاد اشتغال، به موهبت بزرگی چون بهبود وضعیت تأمین معاش خود میرسند. بنابراین شایسته است با رفع موانع احتمالی موجود، این طرح در تمامی نقاط مستعد کشور اجرا گردد و در سالهای آتی نیز استمرار یابد.
