ضرورت انجام آزمایشهای تخصصی ارزیابی سلامت محصولات میادین میوه و ترهبار
در نظام عرضه محصولات کشاورزی و غذایی، میادین میوه و ترهبار بهعنوان حلقهای حیاتی بین تولیدکننده و مصرفکننده عمل میکنند. با این حال، اهمیت این مراکز در تأمین غذای جمعیت شهری، مسئولیتی سنگین در قبال سلامت عمومی بر دوش آنها میگذارد. انجام آزمایشهای تخصصی بر روی محصولات عرضهشده در این میادین، نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه ضرورتی انکارناپذیر در نظام ایمنی غذایی مدرن است.
در نگاه نخست، این آزمایشها ضامن سلامت فیزیکی مصرفکنندگان هستند. باقیمانده سموم و آفتکشها، نیترات و نیتریت در سبزیجات، فلزات سنگین در محصولات کشت شده در مناطق صنعتی، و آلودگیهای میکروبی از جمله مخاطراتی هستند که بدون بررسی آزمایشگاهی قابل تشخیص نیستند. پیامدهای مصرف طولانیمدت این مواد، بیماریهای مزمن و گاه صعبالعلاجی را در پی دارد که هزینههای درمانی و اجتماعی سنگینی بر جامعه تحمیل میکند.
فراتر از سلامت فردی، آزمایشهای منظم و دقیق نقش تنظیمگرانه در کل زنجیره تولید ایفا میکنند. هنگامی که کشاورزان و تأمینکنندگان بدانند محصولات آنان بهطور مستمر مورد سنجش علمی قرار میگیرد، انگیزه بیشتری برای رعایت استانداردهای کشاورزی مسئولانه و استفاده منطقی از نهادهها خواهند داشت. این امر به تدریج فرهنگ تولید سالم را نهادینه میکند و کیفیت پایه محصولات کشاورزی را ارتقا میبخشد.
از منظر اقتصادی نیز سرمایهگذاری در نظام آزمایشگاهی پیشرفته، اگرچه در کوتاهمدت هزینهبر است اما در بلندمدت صرفهجویی قابل توجهی برای سیستم بهداشت و درمان کشور ایجاد میکند. پیشگیری از بیماریهای ناشی از غذای آلوده، هزینهای به مراتب کمتر از درمان دارد. همچنین، اعتماد مصرفکننده به محصولات داخلی افزایش یافته و از خروج ارز برای واردات محصولات غذایی با کیفیت قابل اطمینانتر، کاسته میشود.
البته موفقیت این سیستم در گرو طراحی هوشمندانه است. آزمایشها باید براساس ارزیابی ریسک متمرکز شوند و محصولات پرخطر و فصلهای خاص، اولویت بیشتری داشته باشند. همچنین، یکپارچهسازی دادههای آزمایشگاهی با سیستم رهگیری محصولات، امکان شناسایی سریع و دقیق منشاء مشکلات را فراهم میآورد. آموزش نیروهای نمونهبردار و توسعه روشهای آزمایش سریع در کنار روشهای آزمایشگاهی پیچیده، انعطاف و کارایی سیستم را افزایش میدهد.
گزارش ها حاکی از آن است که سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران؛ با انجام سالانه ۴ هزار آزمایش تخصصی بر روی سلامت و کیفیت محصولات قابل عرضه در میادین و بازارهای میوه و ترهبار به بررسی کیفیت انواع محصولاتی که در میادین و بازارها عرضه میشوند، میپردازد.
سرمایهگذاری در آزمایشهای تخصصی محصولات ترهبار را باید نه بهعنوان هزینه، بلکه بهمثابه زیرساختی اساسی برای سلامت نسل حاضر و آینده، امنیت غذایی و توسعه پایدار کشاورزی در نظر گرفت. این اقدام، پلی است بین کشاورزی سنتی و نظام غذایی مدرن که در آن علم، پایش مستمر و شفافیت، جایگزین حدس و گمانهای گذشته میشود. در این مسیر، همکاری بین بخشی وزارتخانههای جهاد کشاورزی، بهداشت و علوم، همراه با مشارکت بخش خصوصی و نهادهای علمی، کلید تحقق نظامی اثرگذار و قابل اعتماد خواهد بود.
