لزوم توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر به عنوان یکی از ستون‌های امنیت انرژی کشور
اهمیت احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر در ایران را نمی‌توان تنها در چارچوب کاهش آلودگی هوا یا تعهدات بین‌المللی اقلیمی خلاصه کرد. این اقدام در واقع پاسخی راهبردی به یک بحران ساختاری در نظام تأمین انرژی کشور است که ریشه‌های آن هم در ناترازی مزمن تولید و مصرف برق و هم در آسیب‌پذیری زنجیره سوخت فسیلی نهفته است. نیروگاه تجدیدپذیر، برخلاف تصور رایج که آن را صرفاً یک جایگزین پاک برای سوخت فسیلی می‌بیند، در شرایط کنونی ایران بیش از هر چیز یک ابزار مقابله با ریسک و افزایش تاب‌آوری شبکه است.
بخش عمده برق ایران در نیروگاه‌های حرارتی تولید می‌شود که سوخت آن‌ها به گاز طبیعی و در مواردی سوخت مایع وابسته است. این وابستگی زمانی به یک تهدید جدی تبدیل می‌شود که عرضه گاز با اختلال مواجه شود؛ در چنین شرایطی، هر واحد ظرفیت تجدیدپذیر که بدون نیاز به سوخت فسیلی برق تولید می‌کند، به معنای کاهش مستقیم فشاری است که بر شبکه گاز و نیروگاه‌های حرارتی وارد می‌شود. تولید برق تجدیدپذیرها در سال‌های اخیر معادل صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف گاز طبیعی بوده است؛ صرفه‌جویی‌ای که در مقیاس زمستانی که ناترازی گاز به اوج می‌رسد، اهمیت آن آشکارتر می‌شود.
مزیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر در شرایطی که امنیت انرژی به معنای امنیت ملی تلقی می‌شود، ارزشی فراتر از صرفه‌جویی اقتصادی دارد. ظرفیت تجدیدپذیر کشور در سال‌های اخیر رشد چشمگیری یافته و در ماه‌های اوج مصرف تابستان، سهم قابل توجهی در مدیریت تراز شبکه ایفا کرده است. این عملکرد در پیک مصرف، دقیقاً زمانی که شبکه بیشترین فشار را تحمل می‌کند، گویای نقش عملیاتی و نه صرفاً نمادین این نیروگاه‌هاست.
با توجه به اهمیت فراوان انرژی در در روند تولیدات بخش کشاورزی کشور، احداث نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر در زیربخش‌های مختلف کشاورزی در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته و تاکنون حدود ۶۰ هزار هکتار از اراضی منابع ملی کشور توسط وزارت جهاد کشاورزی برای احداث نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر تخصیص یافته است.
احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر برای ایران امروز سه کارکرد دارد، کاهش وابستگی شبکه برق به گاز و سوخت مایع در شرایطی که عرضه سوخت فسیلی خود تحت فشار است، توزیع جغرافیایی ریسک تولید برق به‌جای تمرکز آن در چند نیروگاه بزرگ و ایجاد زیرساخت لازم برای عبور از مرحله‌ای که در آن هزینه واقعی سوخت فسیلی در قیمت برق منعکس نمی‌شود. تا زمانی که این شکاف قیمتی و ساختاری اصلاح نشود، ظرفیت بالقوه عظیم تجدیدپذیرها در حد یک مزیت جغرافیایی بالفعل‌نشده باقی خواهد ماند. اما اگر ایران بتواند سرمایه‌گذاری در این بخش را از وابستگی به منابع دولتی و درآمد نفتی رها کند و به یک مدل اقتصادی پایدار متصل سازد، نیروگاه تجدیدپذیر نه یک انتخاب تجملی، بلکه به یکی از ستون‌های امنیت انرژی کشور تبدیل خواهد شد.
