تحکیم و تقویت زیرساخت های امنیت غذایی کشور با پرداخت تسهیلات خرید ماشین‌آلات و ادوات کشاورزی
بانک کشاورزی به دلیل ساختار تخصصی و سهم غالب خود در تأمین مالی بخش کشاورزی، در عمل به کانال اصلی هدایت منابع به سمت نوسازی ناوگان ماشین‌آلات تبدیل شده است. نقشی که بدون آن، چرخه فرسودگی ماشین‌آلات و افت بهره‌وری در عمل متوقف نمی‌شود.
بانک کشاورزی از گذشته دور به عنوان تنها بانک تخصصی بخش کشاورزی مسئولیت مستقیم پرداخت تسهیلات یارانه‌ای برای خرید تراکتور و کمباین را برعهده داشته است. سابقه این نقش به دهه‌های گذشته بازمی‌گردد؛ به گونه‌ای که در بازه‌ای مشخص، بیش از نیمی از تراکتورهای تأمین شده در کشور و بیش از چهار پنجم کمباین‌ها از طریق تسهیلات این بانک خریداری شده‌اند. این سابقه نشان می‌دهد که مکانیزاسیون کشاورزی ایران از همان ابتدا بر دوش یک نهاد مالی مشخص بنا شده و این نهاد همچنان همان جایگاه را حفظ کرده است.
در حال حاضر فرسودگی ناوگان ماشین‌آلات کشاورزی به یک بحران راهبردی تبدیل شده است و بخش قابل توجهی از تراکتورها و کمباین‌های فعال در کشور از عمر مفید خود گذشته‌اند و همین فرسودگی، عامل اصلی ریزش محصول در زمان برداشت و هدررفت منابع پایه است. در چنین وضعیتی تأمین مالی مکانیزاسیون دیگر یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت برای حفظ سطح تولید موجود و جلوگیری از افت بیشتر بهره‌وری است. بانک کشاورزی با پذیرش این نقش در واقع بار سنگین نوسازی ناوگانی را بر دوش می‌کشد که بدون آن، سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در سایر حلقه‌های زنجیره غذایی نیز بی‌اثر می‌شود.
آنچه جایگاه بانک کشاورزی را در این حوزه متمایز می‌کند، صرفاً حجم پرداختی نیست بلکه طراحی سازوکاری است که دسترسی کشاورزان به ماشین‌آلات را ممکن می‌سازد. متقاضیان پس از دریافت پیش‌فاکتور از شرکت‌های مورد تأیید، از طریق مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان به بانک کشاورزی معرفی می‌شوند و تسهیلات با دوره بازپرداخت چند ساله و آورده شخصی متغیر در اختیار آنان قرار می‌گیرد. این سازوکار که با تعامل میان بانک، وزارت جهاد کشاورزی و تولیدکنندگان ماشین‌آلات شکل گرفته در عمل یک زنجیره اجرایی منسجم ایجاد کرده که بدون آن، پرداخت صرف تسهیلات نمی‌توانست به نوسازی واقعی ناوگان منجر شود.
بانک کشاورزی مکانیزاسیون را نه به عنوان یک هدف مستقل بلکه به عنوان ابزاری برای مدیریت بحران آب و ارتقای بهره‌وری تعریف کرده است. ادوات کشت مستقیم و ماشین‌آلات خاک‌ورزی حفاظتی که با حمایت این بانک در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرند، مصرف آب در مزرعه را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهند. این نگاه نشان می‌دهد که تأمین مالی مکانیزاسیون در این بانک، از یک عملیات اعتباری صرف فراتر رفته و به بخشی از راهبرد کلان مدیریت منابع آب و پایداری تولید تبدیل شده است.
قابل ذکر است شعب این بانک در راستای حمایت از رشد شاخص مکانیزاسیون در بخش کشاورزی، نوسازی ناوگان ماشین آلات و ادوات کشاورزی و افزایش بهره وری تولید، طی سال ۱۴۰۴ جمعا بالغ بر ۵۷ هزار میلیارد ریال تسهیلات مکانیزاسیون کشاورزی به متقاضیان و فعالان بخش پرداخت کرده‌اند.
جایگاه بانک کشاورزی در تأمین مالی مکانیزاسیون کشاورزی کشور را باید در نسبت آن با امنیت غذایی و پایداری تولید سنجید. ناوگانی که فرسوده شود، نه تنها بهره‌وری را کاهش می‌دهد، بلکه بخشی از محصول تولید شده را نیز در مرحله برداشت از بین میبرد. بانک کشاورزی با تداوم نقش خود به عنوان کانال اصلی تأمین مالی ماشین‌آلات، در عمل از یک حلقه حساس در زنجیره تأمین غذا محافظت می‌کند؛ حلقه‌ای که نوسازی آن، پیش‌شرط هرگونه افزایش پایدار در تولید و بهره‌وری است و تداوم این مسیر بیش از هر چیز به تداوم توان اعتباری این بانک وابسته است.
