جهش در خدمترسانی و تقویت اقتصاد عشایر در دولت چهاردهم
رئیس سازمان امور عشایر ایران به جهش در خدمترسانی و تقویت اقتصاد عشایر در دولت چهاردهم اشاره کرد و گفت: افزایش ۵۰ درصدی ظرفیت ناوگان آبرسانی سیار، توسعه زیرساختهای آب و راه، حمایت از تولید و اشتغال، تقویت شبکه تعاونیها، توسعه بازار محصولات عشایری و ورود خدمات نوین و دادهمحور به زندگی عشایر از مهمترین این اقدامات است.
به گزارش داغ (دیدهبان امنیت غذایی) به نقل از روابط عمومی سازمان امور عشایر ایران، جهانبخش میرزاوند در گفتگویی به مناسبت هفته دولت، با تشریح رویکرد دولت چهاردهم در حوزه عشایر گفت: در این دوره، تمرکز بر حل مسائل اساسی جامعه عشایری با تکیه بر زیرساختهای پایدار، کاهش تنش آبی، ایمنسازی مسیرهای کوچ، حفظ اشتغال، افزایش بهرهوری تولید، توسعه بازار محصولات و حرکت به سمت خدمات هوشمند و دادهمحور قرار گرفته است.
افزایش ۵۰ درصدی ظرفیت آبرسانی سیار عشایر
میرزاوند، نوسازی ناوگان آبرسانی سیار را یکی از مهمترین اقدامات دولت چهاردهم عنوان کرد و افزود: در سال ۱۴۰۴ با تأمین و تخصیص اعتبارات مدیریت بحران و رفع تنش آبی، ۱۵۰ دستگاه کامیون تانکر آبرسان سیار با اعتباری بالغ بر یک همت خریداری شده است و با حضور رییس جمهور افتتاح میشود.
وی ادامه داد: از ابتدای انقلاب حدود ۳۰۰ دستگاه تانکر در کشور به عشایر خدماترسانی میکردند که با اضافه شدن ناوگان جدید، این ظرفیت به ۴۵۰ دستگاه رسیده و ۵۰ درصد افزایش یافته است.
رئیس سازمان امور عشایر ایران این اقدام را گامی مهم در ارتقای پایداری آبرسانی به مناطق عشایری دانست و گفت: هدف، عبور از مدیریت مقطعی تنش آبی و حرکت به سمت ایجاد زیرساختهای پایدار برای تأمین آب مورد نیاز عشایر است.
پایان تدریجی «گرگر»ها در مسیر کوچ عشایر
وی با اشاره به اقدامات انجامشده برای ایمنسازی مسیرهای کوچ اظهار کرد: افتتاح پل کول در مسیر کوچ عشایر و مرز شهرستانهای دزفول و الیگودرز، با ۹۳ متر طول و چهار متر عرض، آغاز برنامهای برای حذف گرگرها و جایگزینی آنها با سازههای ایمن مواصلاتی است.
میرزاوند افزود: در مجموع ۵۶ گرگر در کشور شناسایی شده که عمده آنها در حوزه زاگرس قرار دارند و برای حذف این سازهها و تأمین مسیرهای ایمن عبور انسان و دام، برنامهریزی و تأمین اعتبار انجام شده است.
سهم ۳۵ درصدی عشایر از تولید گوشت قرمز هدفگذاری شد
رئیس سازمان امور عشایر ایران با تأکید بر جایگاه عشایر در امنیت غذایی کشور گفت: عشایر در سال گذشته ۲۰۴ هزار تن گوشت قرمز تولید کردند که این میزان نسبت به سال قبل، ۳ هزار و ۷۸۸ تن افزایش داشته است.
وی افزود: جامعه عشایری سالانه حدود ۲۵ درصد گوشت قرمز و ۲۵ درصد محصولات لبنی کشور را تأمین میکند و هدفگذاری سازمان این است که با اجرای طرحهای دانشبنیان، افزایش ضریب باروری و دوقلوزایی و چندقلوزایی، کاهش تلفات و ارتقای بهرهوری، سهم عشایر در تولید گوشت قرمز تا پایان دولت چهاردهم به حداقل ۳۵ درصد برسد.
میرزاوند تأکید کرد: افزایش تولید عشایر تنها با افزایش تعداد دام دنبال نمیشود، بلکه ارتقای بهرهوری، کاهش هزینه تولید، استفاده از دانش و فناوری و تکمیل زنجیره ارزش، محور برنامههای سازمان در این بخش است.
از تولید عشایری تا بازار؛ «ارمغان ایل» در مسیر توسعه بازار
وی توسعه بازار و افزایش ارزش افزوده محصولات عشایری را از دیگر اولویتهای دولت چهاردهم دانست و گفت: راهاندازی فروشگاههای زنجیرهای «ارمغان ایل» از طریق شبکه تعاونیهای عشایری با هدف عرضه مستقیم محصولات و افزایش سهم تولیدکنندگان از ارزش نهایی کالا در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس سازمان امور عشایر ایران افزود: احیا، مستندسازی و تجاریسازی صنایعدستی عشایری و راهاندازی فروشگاه تخصصی این محصولات نیز با هدف حفظ میراث فرهنگی و تقویت اقتصاد خانوارهای عشایری دنبال شده است.
وی ادامه داد: ایجاد بسترهای دیجیتال برای فروش محصولات عشایری نیز در همین چارچوب در حال توسعه است تا فاصله میان تولیدکننده و بازار کاهش یابد و امکان دسترسی محصولات عشایری به بازارهای گستردهتر فراهم شود.
حمایت از اشتغال و تولید؛ بیش از ۱۴ هزار میلیارد ریال تسهیلات
میرزاوند از پرداخت تسهیلات اشتغال و تولید به بهرهبرداران عشایری خبر داد و اظهار کرد: ۸ میلیون و ۶۱۵ هزار و ۳۸۰ میلیون ریال تسهیلات اشتغال از محل بند ب، تبصره پانزده به ۵،۸۰۸ بهرهبردار و ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار میلیون ریال تسهیلات پرواربندی و تولید گوشت قرمز از محل اعتبارات بند ب ماده ۵۲ قانون الحاق ۲، به ۲،۹۶۱ بهرهبردار اختصاص یافته است.
وی گفت: این حمایتها با هدف حفظ اشتغال موجود، تقویت فعالیتهای تولیدی و افزایش ظرفیت اقتصادی خانوارهای عشایری دنبال شده است.
بیش از ۷۰ هزار کیلومتر راه و ایلراه زیر پوشش اقدامات زیربنایی
رئیس سازمان امور عشایر ایران با تشریح اقدامات زیربنایی سال ۱۴۰۴ گفت: آبرسانی سیار به بیش از ۱۵۰ هزار خانوار، اجرای بیش از ۲۰۰ کیلومتر خط انتقال آب پایدار و احداث، مرمت، بهسازی و نگهداری بیش از ۷۰ هزار کیلومتر راه و ایلراه از جمله اقدامات انجامشده در این حوزه است.
وی افزود: ۹ هزار و ۵۰۰ دستگاه مولد برق خورشیدی نیز میان عشایر توزیع شده است تا دسترسی خانوارهای عشایری به انرژی پایدار، بهویژه در مناطق فاقد شبکه برق، تقویت شود.
میرزاوند توسعه گردشگری عشایری را یکی دیگر از محورهای فعالیت سازمان عنوان کرد و گفت: طرحهای نوروزگاه و درنگگاه برای توسعه گردشگری جامعه عشایری اجرا شده و سازمان امور عشایر ایران در سال ۱۴۰۴ بهعنوان دستگاه برتر ستاد خدمات سفر انتخاب شده است.
توانمندسازی زنان عشایری برای حفظ و توسعه اشتغال
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه زنان عشایری اظهار کرد: ۱۰۵ دوره آموزشی معادل ۳۴ هزار و ۹۱۶ نفر-روز با هدف ایجاد و حفظ اشتغال خانگی، ارتقای مهارت و افزایش درآمد برگزار شده است.
رئیس سازمان امور عشایر ایران افزود: دورههای کسبوکار، مدیریت مالی و فروش آنلاین نیز در ۶ استان برگزار شده تا زنان عشایری علاوه بر ارتقای مهارتهای تولیدی، توانایی بیشتری برای ورود به بازار و فروش مستقیم محصولات خود داشته باشند.
تعاونیها؛ شبکهای برای تأمین و توزیع خدمات عشایری
میرزاوند تقویت شبکه تعاونیهای عشایری را یکی دیگر از محورهای مهم این دوره دانست و گفت: خدمات از طریق شبکه تعاونیها به ۲۳ هزار و ۲۵۷ خانوار عشایری ارائه شده و برای توانمندسازی تعاونیها، دستورالعمل افزایش سرمایه ابلاغ و کمپین «یک بره برای افزایش سرمایه» اجرا شده است.
وی افزود: ۵۴ میلیون لیتر سوخت، حدود ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار کیلوگرم گاز مایع و حدود ۲۰ هزار تن آرد از طریق شبکه تعاونیها توزیع شده است.
رئیس سازمان امور عشایر ایران ادامه داد: برای نخستینبار، فروشگاههای سیار و عرضه کالابرگ در کنار سیاهچادرهای عشایری نیز در حال اجراست تا دسترسی عشایر به کالاهای مورد نیاز و خدمات توزیعی تسهیل شود.
خدمات هوشمند؛ از «پست عشایری» تا کدپستی مناطق ییلاقی و قشلاقی
وی توسعه خدمات نوین را از تغییرات مهم این دوره برشمرد و گفت: با اجرای طرح «پست عشایری»، تخصیص کدپستی رایگان به عشایر و فراهم شدن امکان دریافت مرسولات در محل زندگی آنها، بخشی از شکاف خدماتی مناطق عشایری کاهش یافته است.
میرزاوند افزود: این طرح در سال ۲۰۲۵ موفق به دریافت جایزه نوآوری اتحادیه پستی آسیا و اقیانوسیه شد و میتواند الگویی برای توسعه خدمات عمومی در مناطق کمبرخوردار باشد.
آمار عشایر پس از یک دهه بهروز میشود
رئیس سازمان امور عشایر ایران همچنین از اجرای طرح بهروزرسانی آمار جامعه عشایری با همکاری مرکز آمار ایران خبر داد و اظهار کرد: برای اجرای این طرح ۲۸۰ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته است تا آمار جامعه عشایری پس از حدود یک دهه، بهروز و دقیق شود.
وی گفت: دسترسی به آمار دقیق و بهروز، پیشنیاز تصمیمگیری صحیح، تخصیص هدفمند منابع و طراحی سیاستهای متناسب با نیازهای واقعی جامعه عشایری است.
میرزاوند ادامه داد: همزمان، طرح مکانمحور کردن سکونتگاههای عشایری و تعیین عرض و حریم ایلراهها با همکاری سازمان نقشهبرداری کشور و با اختصاص بیش از ۸۰ میلیارد تومان اعتبار دنبال میشود.
از خدمترسانی سنتی به حکمرانی هوشمند
رئیس سازمان امور عشایر ایران در جمعبندی عملکرد دولت چهاردهم در حوزه عشایر گفت: رویکرد جدید در این حوزه، حرکت از خدمات مقطعی و سنتی به سمت توسعه پایدار، افزایش بهرهوری، حفظ اشتغال، ایجاد زنجیره ارزش، توسعه خدمات دیجیتال و حکمرانی هوشمند و دادهمحور است.
میرزاوند تأکید کرد: مجموعه اقدامات انجامشده با هدف ارتقای رفاه و درآمد عشایر، تأمین امنیت غذایی و تقویت جایگاه این جامعه مولد در اقتصاد کشور دنبال شده است.
وی افزود: مسیر پیشرو، تکمیل زیرساختهای پایدار، افزایش بهرهوری تولید، تقویت بازار محصولات عشایری و توانمندسازی خود جامعه عشایری است؛ بهگونهای که عشایر بیش از گذشته از یک جامعه دریافتکننده خدمات به یک شریک فعال در فرآیند توسعه اقتصادی کشور تبدیل شوند.
