ضرورت تأمین مالی تخصصی در بخش کشاورزی
بخش کشاورزی در ایران با ویژگیهای ساختاری منحصربهفردی مواجه است که آن را از سایر بخشهای اقتصادی متمایز میسازد. سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختهایی مانند سامانههای نوین آبیاری، تجهیزات مکانیزاسیون و احداث گلخانهها، همراه با ریسکپذیری ناشی از مخاطرات اقلیمی و نوسانات بازار نیازمند یک نهاد مالی تخصصی با درک عمیق از این حوزه است. بانک کشاورزی بهعنوان اصلیترین نهاد مالی و اعتباری بخش کشاورزی در سطح کشور این نقش راهبردی را بر عهده دارد. اما فراتر از آمار و ارقام، مسئله اساسی، کیفیت و هدفمندی این حمایتها در سه زیر بخش کلیدی زراعت، باغداری و گلخانهها است.
در حوزه زراعت، حمایت بانک کشاورزی با اولویتبندی محصولات استراتژیک همراه بوده است. گندم بهعنوان قوت غالب جامعه، محور اصلی این حمایتها محسوب میشود و نشاندهنده نقش محوری این بانک در زنجیره تأمین امنیت غذایی است. در همین راستا طرح «حامی گندم» بهعنوان یکی از ابزارهای اعتباری اختصاصی، با هدف تأمین مالی کشاورزان گندمکار طراحی و اجرا شده است.
باغداری بهعنوان یکی از زیربخشهای پرمصرف آب و سرمایهبر، نیازمند حمایتهای مالی هدفمند است. اگرچه آمارهای تفصیلی از تسهیلات بخش باغداری بهصورت مجزا در دسترس نیست، اما اولویتبندی بانک کشاورزی در حمایت از محصولات استراتژیک و توسعۀ سامانههای نوین آبیاری، بهطور غیرمستقیم به نفع باغداران نیز تمام میشود. توسعه کشت گلخانهای، یکی از محوریترین اولویتهای بانک کشاورزی در سالهای اخیر بوده است. محدودیت منابع آب، ضرورت صرفهجویی در مصرف آب، افزایش تولید در واحد سطح و امکان تولید چند محصول در سال این حوزه را به کانون توجه سیاستگذاران تبدیل کرده است.
توسعه گلخانهها به کاهش روند مهاجرت به شهرها، اشتغالزایی پایدار و مدیریت بهینۀ منابع آب و خاک کمک میکند. بانک کشاورزی با حمایت از فناوریهای نوین و روشهای دانشبنیان در کشتهای گلخانهای، در مسیر بهینهسازی مصرف انرژی و کاهش وابستگی به حاملهای انرژی نیز گام برمیدارد و بهعنوان یک نهاد پیشرو در مدیریت بحران آب و اقلیم، نقش مؤثری در مقابله با چالشهای امنیت غذایی ایفا میکند.
بانک کشاورزی در تداوم نقشآفرینی خود در تقویت امنیت غذایی کشور و حمایت هدفمند از تولید پایدار و مدیریت منابع آب و انرژی، طی یک سال منتهی به خرداد ۱۴۰۵، بیش از ۶۴ هزار فقره تسهیلات به ارزش ۱۶۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات برای توسعه فعالیتهای زراعی، باغی و گلخانهای پرداخت کرده است.
نقش بانک کشاورزی در حمایت از زراعت، باغداری و گلخانهها، فراتر از یک کارکرد صرفاً اعتباری است و بهمثابه یک شریک راهبردی در تحول نظام تولید کشاورزی عمل میکند. حمایت از محصولات راهبردی در زراعت، امنیت غذایی را تأمین میکند؛ توسعه گلخانهها، راهحلی برای بحران کمآبی و افزایش بهرهوری ارائه میدهد و سرمایهگذاری در باغداری و توسعه مکانیزاسیون، زمینۀ اشتغال پایدار و کاهش مهاجرت را فراهم میآورد. با این حال تحقق کامل این رسالت، نیازمند اصلاح فرآیندهای وثیقهگیری، تسهیل دسترسی کشاورزان خردهپا به تسهیلات و انطباق بیشتر سیاستهای اعتباری با واقعیتهای میدانی تولیدکنندگان است.
